الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

315

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

فصل دوازدهم حبس دشمنان و مخالفان دولت 1 . آيا جاسوس حبس مىشود ؟ مقتضاى برخى احاديث و شواهد تاريخى در كتب اهل سنّت و شيعه اين است كه جاسوس ، اعدام مىشود و اگر مسلمان بود يا اسلام آورد امام حق دارد او را عفو كند ، چنان كه روايت شده امام حسن - عليه السلام - دو تن از جاسوسان معاويه را اعدام كرد و از امام صادق - عليه السلام - روايت شده كه جاسوس اعدام مىشود . ولى فقيهان ما - رضوان اللّه عليهم - در مورد جاسوس مسلمان فتوا داده‌اند كه [ اعدام نمىشود ، بلكه ] اگر امام بخواهد تعزير و از غنيمت محروم مىشود . شيخ در مبسوط و علّامه حلّى در قواعد الاحكام و منتهى المطلب چنين رأى داده‌اند و به داستان « حاطب » استدلال كرده‌اند . . . بلكه غير از امام هم مىتواند از باب امر به معروف و نهى از منكر او را تعزير كند ، چنان كه از عبارت محقق قمى در جامع الشتات ، چنين برمىآيد . امّا نظر اهل سنّت : از ابو حنيفه ، اوزاعى و ابو يوسف نقل است كه جاسوس مسلمان زندانى مىشود . در « ترغيب » هم همين نظر را داده و بستى در معالم السنن و ديگر كتب همين را گفته است . از برخى ديگر [ علماى سنّت ] مانند ابن عقيل ، داوى ، ابن قاسم و احمد بن يحيى در عيون الازهار نقل است كه ، كشته مىشود . عده‌اى ديگر مانند ابن تيميه و ابن جوزى فرق گذاشته‌اند ميان كسى كه يك بار جاسوسى كند و كسى كه چند بار دست به جاسوسى بزند .